Gezondheid: het probleem van de resistente bacteri�n Volgens thema Gevaarlijke producten         Gepubliceerd : 15/06/2011 Categorie: Artikel

De weerstand waarvan spraken is de bestandheid van een micro-organisme (bacteri�n, virussen, parasieten) tegen een microbendodend geneesmiddel waar het tot dan toe wel gevoelig voor was. Al meerdere jaren merken we dat ze almaar resistenter worden tegen de bestrijdingsmiddelen (antibiotica, antivirale geneesmiddelen en antimalariamiddelen) die sinds de Tweede Wereldoorlog al miljoenen levens gered hebben. Gevolg is dat de klassieke behandelingen soms ondoeltreffend worden en dat infecties blijven aanslepen en zich kunnen verspreiden. Op het einde van de jaren 1990 zagen Amerikaanse ziekenhuizen zich zelfs verplicht om zieken terug naar huis te sturen uit vrees voor een algemene besmetting van hun pati�nten door resistente ziektekiemen. Hoe is dit mogelijk? Neem bijvoorbeeld bacteri�n. Dit zijn complexe, effici�nte systemen. Ze communiceren met elkaar, passen zich aan omgevingsveranderingen aan en wisselen genetisch materiaal uit. Zoals genen die maken dat de bacterie tegen antibiotica bestand wordt. Maar zowel in de mens- als de diergeneeskunde (of zelfs in de voedingsindustrie) worden die geneesmiddelen soms ten onrechte en verkeerd gebruikt. We moeten erkennen dat we bij een gezondheidsprobleem(pje) vaak zo snel mogelijk weer op de been willen zijn. Dat ongeduld is zo groot geworden dat we, om verplicht thuisblijven te vermijden, onze huisarts onder druk zetten om ons een antibioticum voor te schrijven, zonder andere behandelingen te willen overwegen (1). Het volstaat dat we de antibioticakuur niet tot het einde volmaken om de sterkste kiemen in leven te laten, die zich vervolgens op andere slachtoffers storten. Er zijn ook artsen die te snel of blind een ondoordachte behandeling voorschrijven, met een te lange of te korte looptijd of slechte dosering, waardoor de meest agressieve bacteri�n kunnen overleven en, mits een kleine verandering, resistent of multiresistent worden. Is dat erg? Zeker en vast. Microbenbestrijdende middelen zijn onmisbaar geworden in de moderne geneeskunde. Zonder hen wordt orgaantransplantaties, grote chirurgische ingrepen, de strijd tegen aids en kankerbestrijdende chemotherapie een pure gok. Iedereen heeft wel al gehoord van de ziekenhuisbacterie, ook wel nosocomiale besmettingen genoemd. Veel landen in het Zuiden worden massaal getroffen door de toegenomen resistentie tegen microbendodende middelen. Sommige waarnemers zijn van mening dat de Milleniumdoelstellingen voor ontwikkeling op het gebied van gezondheid kunnen falen, deels door de resistentie tegen microbenbestrijdende middelen. De strijd tegen malaria loopt in dat opzicht ook groot gevaar. En multiresistente tuberculose eist ook een zware tol, met jaarlijks ongeveer 440.000 gevallen in 64 landen (ook in Europa), waarvan 150.000 mensen sterven. Niet verwonderlijk dus dat er met ongeduld gewacht wordt op de nieuwe Europese strategie voor de bestrijding van de resistentie tegen de microbendodende middelen. Geruggensteund door de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) zal de Europese Commissie waarschijnlijk op meerdere fronten de aanval inzetten: intensiever medisch onderzoek, sensibiliseringscampagnes voor het grote publiek en de artsen, studies, analyse van voorschrijfgedrag, grootschalige controlesystemen, opleidingsprogramma's enzovoort. De inzet is dan ook groot. Een succesvolle aanpak kan binnen de Unie immers elk jaar 25.000 levens redden en 1,5 miljard euro besparen.