Pingu�ns op glad ijs Volgens thema Duurzame consumptie         Gepubliceerd : 02/05/2011 Categorie: Artikel

Volgens de auteurs van het rapport vindt al een tiental jaren een afname met 2,9% per jaar plaats van de populatie van de stormbandpingu�n � de op een na meest voorkomende soort ter wereld, herkenbaar aan een dunne band van zwarte veren rond de kin � en met 4,3% per jaar voor de Ad�liepingu�n, een typische pingu�n met zwarte rug en witte buik en (net als de stormbandpingu�n) kleiner dan de beroemde keizerspingu�n. Sommige kolonies zouden in de afgelopen tien jaar zelfs met de helft afgenomen zijn. Het belangrijkste nieuwe element in de Amerikaanse waarnemingen ligt in de verklaring van deze terugval. Oorzaak is zozeer de inkrimping van hun habitat doordat de ijskappen smelten. De twee genoemde soorten nestelen trouwens zelfs niet op het ijs, maar op sneeuwvrije, rotsachtige plaatsen. De belangrijkste verklaring zou eerder zijn dat de krill en meer bepaald de kleine schelpdiertjes, Euphasia genaamd, schaars worden. Deze diertjes, die tussen de ijskristallen leven en zich met microalgen voeden, vormen praktisch de enige voedselbron van de pingu�ns. De Amerikaanse wetenschappers schatten dat het Euphasiabestand in de Atlantische Oceaan sinds de jaren 1970 met 80% ingekrompen is, wat een sterke impact lijkt te hebben op de populaties van de twee genoemde pingu�nsoorten op Antarctica. De fysieke veranderingen die de klimaatopwarming teweegbrengt (op de temperatuur en het zoutgehalte van het water) veroorzaken een ingrijpende verandering in het leefgebied van deze minischelpdieren, die aan het leven in de ijskoude diepten van de oceanen gewend zijn. Het ijs vormt zich nu echter later in het seizoen, wat hun voortplantingscyclus verstoort. Hun geleidelijke verdwijning noopt de pingu�ns te zoeken naar nieuwe plaatsen om zich te voeden, wat hen dwingt grotere verplaatsingen te maken, tijdens welke ze extra kwetsbaar zijn. Bovendien zijn de verplaatsingen, vooral voor de jonge dieren, erg vermoeiend. In het Koninklijk Instituut voor Natuurwetenschappen in Brussel voegt men daar nog een andere verklaring aan toe, die de eerste vervolledigt. Het Antarctische schiereiland, die lange strook van rotsen en gletsjers die zich vanaf het Amerikaanse continent naar het zuiden uitstrekt, is beetje bij beetje aan het smelten. Het aantal afgebroken ijsschotsen, die toevluchtsoorden zijn voor de Ad�leipingu�ns, neemt af. Er is dus minder voedsel en er zijn minder rustplaatsen: dat zijn blijkbaar de twee fundamentele redenen waarom de stormband- en Ad�liepingu�ns langzaam (maar zeker) hun populaties zien inkrimpen. En die twee soorten zijn dus maar... het topje van de ijsberg. Het fenomeen reikt veel verder, want de Euphasia zijn het basiselement van de voedselketen van geheel Antarctica en niet alleen van de pingu�ns. Het volledige ecosysteem loopt er gevaar.