Wat is er toch geworden van de rijke visgronden van vroeger? Volgens thema Voeding         Gepubliceerd : 15/02/2011 Categorie: Artikel

Vanuit het standpunt van de verschillende vissoorten betekenen die gemiddelden echter niet veel. Voor 53% van de beviste soorten is er in werkelijkheid niet de minste groeimarge en 32% van de beviste soorten zijn overbevist, uitgeput of in herstelfase. Is de tijd gekomen voor de aquacultuur (de kunstmatige kweek van vissen), die op heden al 46% van de vis levert, om de productie over te nemen? De wet der getallen Zee�n en oceanen beslaan meer dan 2/3 van de planeet en bevatten 80% van de biologische diversiteit. Ze zijn van essentieel belang voor de gezondheid van de planeet en voor de drie miljard mensen die rekenen op wat ze uit de zee halen voor 15% van de eiwitten in hun voeding. De economische activiteit rond de visserij of de aquacultuur bezorgt 180 miljoen mensen bovendien een inkomen, onder andere in landen van het zuiden. Vele menselijke activiteiten bedreigen vandaag de dag echter de zee-ecosystemen: de temperatuur van het oceaanwater stijgt; de zee�n verzuren door de concentratie aan CO2 in de lucht; er is oververzadiging van bepaalde waterplanten (eutrofi�ring); diverse soorten vervuiling (de meeste afkomstig van het vasteland, zoals het afvalwater); overbevissing (evenwichtsverstoring op het vlak van de voorraden en de complementariteit van de soorten); vistechnieken die de zeebodem beschadigen. Vage contouren, zowel natuurlijk als wettelijk Naarmate de staat van het natuurlijk milieu achteruit gaat, groeit het risico dat vissen die gekweekt worden in de aquacultuur besmet worden door wilde vissen. Om de economische activiteiten verder te kunnen zetten, wordt de verleiding dan groot om geneesmiddelen te beginnen gebruiken. In de andere richting zorgen bacteri�n die zich in het afval van de viskwekerij ontwikkelen in een aantal kwetsbare milieus voor een wildgroei van fosfaten en nitraten en zelfs tot de ontwikkeling van ziektekiemen die wilde soorten besmetten. Daarnaast maakt het feit dat visrechten kunnen toebehoren aan een bedrijf, een gemeenschap of een land, dat de wettelijke contouren erg troebel zijn. De expansie van de aquacultuur tot ver buiten de kusten doet trouwens vragen rijzen over het toezicht door de nationale instanties die bevoegd zijn voor de territoriale wateren. De omvang van onwettige, niet aangegeven en niet gereglementeerde visserij herinnert er ons ten slotte aan dat in veel zuidelijke landen, waar een groot deel van de visvangst gebeurt, zwartwerk de economische activiteit overheerst. Van de uitbreiding van de sector tot een noodzakelijke reglementering In het kader van het naoorlogse gemeenschappelijke visbeleid (CFP) heeft de Europese Unie de vissector veel toegestaan, met als gevolg dat die laatste zich alsmaar meer is gaan industrialiseren en concentreren en zijn werkterrein geografisch heeft uitgebreid. Tegenwoordig worden de quota in Europa weer strenger. Om tegemoet te komen aan de stijgende visconsumptie (verdubbeld sinds de jaren 1960) werd de overbevissing in zekere zin gedelokaliseerd. Toch blijft de EU een grote speler binnen de regionale visorganisaties (RFO) als het gaat over milieubehoud (selectieve visserij, bescherming van de koraalriffen en de zeebodems, enzovoort). Er zijn beschermde zeegebieden binnen de EU-wateren die in het netwerk van Natura 2000 opgenomen werden. In ons land wordt sinds 1999 rekening gehouden met het voorzorgsbeginsel en met de effecten op de ecosystemen bij alle activiteiten die met visserij verband houden. De Belgische vloot vist wel op zeetong, schol, kabeljauw, roggen, zeeduivel en garnalen, maar slechts in zeer beperkte hoeveelheden. De georganiseerde marktrechten reglementeren de visserij: toekenningen van visvergunningen, quota per visser, communautaire of overdraagbare individuele quota (OIQ). Dit zijn regels die vooral toegepast worden in het noordelijk halfrond. De hoofdbrok van de visactiviteiten situeert zich echter in zuidelijke landen en in China, dat op zich een derde van de wereldwijde visactiviteit vertegenwoordigt. Terwijl de FAO de gegevens over de visbestanden samenbrengt, is er een nieuwe grotere en interactieve databank in de maak op het internet. Daarin zullen hydrografische, biologische en cartografische gegevens opgenomen worden, alsook alle statistieken over de oceanen op de planeet, en dit alles in real time. De consument wordt steeds veeleisender In landen als het onze stellen de consumenten almaar strengere eisen (qua garanties) met betrekking tot de producten die ze kopen: het product moet veilig zijn voor de gezondheid; het moet traceerbaar zijn; er is aandacht voor de verwerkingsmethode; voor het assortiment; voor het gebruiksgemak; voorschriften betreffende verpakking en etikettering moeten eerbiedigd worden; ze hebben een betere kennis van de risico's en voordelen van het eten van vis; er moet rekening gehouden worden met de uitputting van de natuurlijke hulpbronnen voor de visvangst. Om aan die eisen tegemoet te komen, beveelt het OIVO aan om priv�normen in verband met de gezondheid en duurzaamheid in te voeren. Het is ook belangrijk dat er een vangst- of aquacultuurcertificaat is, ter controle opeisbaar bij de invoer van de producten. Het OIVO stelt ook voor om de normen voor de traceerbaarheid op de markten van de Europese Unie te respecteren, teneinde clandestiene visserij te bestrijden. Het OIVO raadt de verbruikers hoe dan ook aan zelf goed op te letten wanneer ze vis consumeren. Er zijn immers grote distributieketens die geen onderscheid maken tussen vissoorten die aan het uitsterven zijn en de andere, die geen rekening houden met de visseizoenen, enzovoort. Aanbevelingen Het OIVO vraagt aan de distributieketens om duidelijke en toegankelijke informatie te verstrekken, zodat de consumenten gerichte keuzes kunnen maken bij het kopen. Een beetje informatie aan de viskraam of in de supermarkt kunnen ze daarbij helpen. Om de seizoen- en milieucriteria te verzamelen, heeft het OIVO een viskalender uitgegeven: Het doel hiervan is het effect van onze consumptie op de beschikbare visvoorraad in te perken, maar ook het behoud van de biologische diversiteit ruggensteun te geven.